Málþing: Að grína í samfélagið

Í tengslum við sýningu Hafnarborgar “Að drekka mjólk og elta fólk” stendur Þjóðfræðistofa fyrir málþingi um húmor sem samfélagsrýni og valdatæki.  Þar munu fræði- og listamenn stíga á stokk og varpa ljósi á hinar ýmsu birtingarmyndir húmors í menningar- og samfélagslegu samhengi.

Á meðal þátttakenda eru:

Kristinn Schram: forstöðumaður Þjóðfræðistofu: Húmor, vald og samfélag
Kristín Dagmar Jóhannesdóttir: sýningastjóri: Efnistök og stærra samhengi sýningarinnar „Að drekka mjólk og elta fólk“
 
Andrea Elín Vilhjálmsdóttir: snisklófanðrolluf ruðúrt: Nröb riryf ikke (lesist aftanfrá)
Eva Þórdís Ebenezersdóttir: þjóðfræðingur: 3 fætur og 15 tær( húmor sem vörn og vopn í lífi og baráttu fatlaðs fólks).
Ilmur Stefánsdóttir: myndlistamaður: Erindi með gjörðum: Commonnonsense
Óttarr Proppé: borgarfulltrúa Besta flokksins
Sigurjón Baldur Hafsteinsson: lektor við Háskóla Íslands: Íslensk menning=tippamenning?
Terry Gunnell: dósent við Háskóla Íslands: Uppistand og sagnaflutningur

Um Þjóðfræðistofu

Þjóðfræðistofa er rannsóknarstofnun sem sinnir rannsóknum og miðlun á þjóðfræði og tengdum greinum jafnt innanlands sem utan. Innan ramma Þjóðfræðistofu er unnið að margvíslegum samvinnuverkefnum á sviði fræða, menningar og lista. Þar má nefna hið árlega Húmorsþing sem er bæði vetrarhátíð og málþing um húmor sem fræðilegt viðfangsefni. Það er haldið á höfuðstöðvum Þjóðfræðistofu, á Ströndum, en þátttakendur koma víða að og úr hinum ýmsu greinum fræða og lista.

Um húmor sem fræðilegt viðfangsefni


Þó rannsóknarsaga húmors sé ekki löng eru helstu kenningar um fyrirbærið reistar á gömlum merg. Þar má nefna sálkönnun Freud og kenningar um viðbrögð mannshugans við innbyrðis ósamræmi. Fræðimenn leggja þó í auknum mæli áherslu á það með hvaða hætti húmor er fluttur fram eða leikinn bæði á hinum listræna vettvangi og í hversdeginum. Húmor er meira en einföld skemmtun. Hann er allt um lykjandi og snertir flesta fleti lífs okkar og samskipta hvort við annað. Grín er alltaf samhenginu háð og er flutt fram með sérstökum merkingarbærum hætti.  Háð getur til dæmis verið vináttuvottur í nánu sambandi einstaklinga en merki óvináttu í öðru samhengi. Húmor getur verið stór þáttur í hvers kyns valdabaráttu. Hann er ólíkur í höndum hinna valdameiri og hinna valdaminni og háður sjónarhorni, bakgrunni og aðgangi. Sjónarhorn heimamanns er ólíkt hins utanaðkomandi sem oft hefur síður aðgang að nýju umhverfi.  Með kímni má bæði kanna hið nýja menningarlega rými og jafnvel hrista upp í valdahlutföllum. Máttur húmors liggur ekki síst í því að slá fólk út af laginu; að benda á lausnir og fáránleika sem afvopnar og kemur öðrum í opna skjöldu. Máttur húmors felst einnig í óræðni. Íronía er þannig undirróður sem skapar nýjar merkingarlegar víddir. Með húmor má ná athygli og stjórn á aðstæðum. Hann er þó ekki alltaf svo auðsveipur og getur snúist í höndum manna með ófyrirsjáanlegum afleiðingum.  Þrátt fyrir allt getur húmor afhjúpað margt óvænt í samfélagi manna sé grínt í það.

Á málþinginu “Að grína í samfélagið” verður rýnt í hin ýmsu form húmors, svo sem uppistand, háðsádeilur og leikræna íroníu.  Fjallað verður um húmor sem tæki í samfélagsrýni og valdabaráttu þjóðfélagshópa og tekin dæmi úr menningar-  og hversdagslífi sem liggja á mörkum lista og leikhúss.

Málþingið fer fram 25. september kl. 15 í Hafnarborg  

Sjá nánar á vef Þjóðfræðistofu www.icef.is